YABANCI BASIN /// Abromowitz & Edelman : Türkiye İstikameti Deği ştirmeli

erdogan_ricciardione-620x330.jpg?itok=myObHgRP

Son on yıldaki Başbakan Erdoğan’ın başarıları her ne olursa olsun ülkesinin ürkütücü demokrasisini yok ediyor. Bu Türkler ve Türkiye’nin Batılı müttefikleri için önemli bir sorundur. Sessiz kalmak ve konuşmanın kısa vadeli menfaatlere zarar vereceğinden korkmak Türkiye’nin uzun vadeli istikrarını tehlikeye sokacaktır.

Geçen ay polis Erdoğan hükümetine yakın ve içinde etkili iş dünyasından yöneticiler ve kabine bakanlarının oğulları da olmak üzere 50’den fazla kişiyi yolsuzluk suçlamaları çerçevesinde tutukladı. Rüşvet uzun zamandır Türk hükümetlerinde mevcut olmakla beraber bu iddialar görülmemiş düzeydedir. İddialar hükümetin en üst kademelerine ulaşıyor ve yalnızca ulusal çaptaki ihlalleri değil ama İran ile ilgili müeyyidelerin de oldukça fazla delinmesini içeriyor.

Bu iddiaların dikkatli bir incelemeye alınması yerine Erdoğan onları gömme yoluna gidiyor. Erdoğan davanın ana savcılarını ve ulusal çapta 3,000 kadar emniyet yetkilisini görevden el çektirdiği gibi hükümetin zayıf yargı üzerindeki kontrolünü de arttırmayı deniyor, polisin bağımsız soruşturma yürütme kabiliyetini sınırlıyor, gazetecilerin dava ile ilgili haberlari rapor etmelerini engelliyor ve bir zamanlar kendisin en güçlü müttefikleri olan güçlü dini lider Fethullah Gülen’in takipçileri başta olmak üzere düşmanlarını yok etmeye dönük bir medya kampanyasını fişekliyor.

Bu temelde skandalı kapatmaya çalışan bir politikacının da hareketleri değildir. Erdoğan Türkiye üzerindeki gücünü arttırmak ve muhalefeti daha fazla susturmak için iddiaları istismar ediyor.

Taktikleri yeni değildir. Kendisiyle mücadele edildiğinde Erdoğan muhalifleri ile uzlaşmak yerine onları yok etmeyi tercih ediyor. Etkili bir şekilde askeriyenin politik tesirini azalttıktan sonra Erdoğan diğer güç merkezlerine ilerledi. Bunlar medya, iş dünyası liderleri, sivil toplum ve şimdi de güçlü ve siyaseten etkili bir topluluk olan Gülenciler oldu. Başbakan krizleri ister gerçek ister üretilmiş olsun hukuk devleti prensibinin zeminini oymak için kullandı.

Geçen yıl gerçekleşen Gezi Parkı protestoları ve mevcut skandal ne izole edilmiş yerel kargaşalardır ne de basit bir siyasi iç kavgadır. Bunların oluşu ve hükümetin cevabı artan bir şekilde otoriteryenleşen ve kendi yönetimine olan direnişi azaltmak isteyen bir hükümet ile seküler liberallerden muhafazakar Gülencilere kadar uzanan muhalif hareketler arasındaki bir mücadelenin işaretleridir.

Bu mücadele şimdi yeni bir safhaya girdi. Türkiye Mart sonunda cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin takip edeceği önemli yerel seçimlere sahip olacak. Erdoğan cumhurbaşkanlığına mı aday olacağını yoksa yeniden başbakan olmak için aday olacağını henüz ilan etmedi. Fakat kendisi Türkiye’yi yönetme niyetindedir. Bu iddialar ve müteakip olaylar onun oylarını düşürebilir ve muhalefet partilerine yeni bir nefes verebilir.

Türkiye’nin demokratik gerilemesi ABD için baskısı artan bir dilemma oluşturuyor. Erdoğan’ın mevcut istikameti Türkiye’yi mükemmel olmayan bir demokrasiden mutlakiyetçiliğe götürebilir. Böyle bir kader yakın bir müttefik ve NATO üyesi için bizim işbirliğimiz, ABD’nin kuşatılmış güvenilirliği ve bölgedeki demokrasi arzuları için muazzam sonuçlara sahiptir. Bu ayrıca Türkiye ekonomisini de tehdit edecektir.

Dışişleri Bakanı John Kerry Türk Başbakan ile beraber son zamanlarda ABD’nin demokrasi ve hukukun üstünlüğüne olan sadakati ile ilgili bazı orta halli, genel atıflar yaptı. Bu arada ABD’nin Türkiye’nin yerel siyasetinden uzak kalacağı kon hususunda ısrarcı oldu ve ikili ilişkileri övdü. Davutoğlu sürpriz olmayacak şekilde Kerry ile mutabıktı.

Erdoğan’ın hayali Amerikan müdahalesi ile ilgili kınamaları Washington’ı zor bir duruma sokuyor. ABD skandalla ilgili müdahil olursa Erdoğan’ın suçlamalarını haklı çıkartabilir ve kendi tarafına daha fazla destekçi toparlayabilir.

Erdoğan yönetiminin önemli bir kısmındaki Amerikan yaklaşımı çoğunlukla istenmeyen gelişmelerle ilgili olarak mevzii bazı özel uyarılar dışında kamusal bir sessizlik oldu. Biz daha önce yayınlanan Bipartisan Policy Center raporunda söylediğimiz gibi bu strateji başarısızdır. Erdoğan dış politikasının –ki çoğu zaman ABD siyasetinden ayrı yollardadır- önemli noktalarına tesir edememiş, çatışmacı üslubunu yumuşatamamış ve daha az sertlikteki bir ulusal siyaset izlemesine neden olmamıştır. Aslında bütün bu yıllar boyunca devam eden ABD sessizliği Erdoğan’ı teşvik etmiş bile olabilir.

ABD siyasa yapıcılar Erdoğan’ın diktatörlük temayüllerinin felaketvari etkisi ile karşılaşma gönülsüzlüğünü bir tarafa atmalıdır ve Türk lidere ABD’nin Türkiye’nin politik istikrarı ve demokratik gerekliliğine verdiği önemi hatırlatmalıdır. Hususiyetle, ABD’nin etkisi göründüğünden büyüktür. Türkler Amerika’ya güvenmeseler de onun zıddına gitmekten de hoşlanmıyorlar.

Erdoğan Türkiye’nin ABD ile olan işbirliğini ve Başkan Obama ile olan yakın şahsi münasebetini kendi meşruiyetini parlatmak için istismar etmiştir. Amerika’nın onun son hareketlerini hem kamusal alanda hem de hususi görüşmelerde –bu görüşmelerde üstelik daha sert bir şekilde- lanetlemesi onun tavırlarını sakinleştirebilir. Amerika’nın Türkiye menfaatlerini ne kadar önemli olursa olsun ne sessizlik ne de beylik laflar onun siyasi düşüşünü durduramayacak.

Erdoğan Türkiye demokrasisine büyük zarar veriyor. ABD hem özel hem de kamuya açık olarak onun aşır hareketlerinin ve demagojisinin Türkiye’nin siyasi kurumlarını ve değerlerini bozduğu ve ABD-Türkiye ilişkilerini tehlikeye soktuğu konusunda net olmalıdır.

Morton Abramowitz ve Eric Edelman geçmişte ABD’nin Türkiye büyükelçiliklerini yapmıştır ve Bipartisan Policy Center’ın Türkiye Girişimi’nin eşbaşkanlıklarını yapmaktadırlar. Blaise Misztal ise sözkonusu merkezin dış politika direktörüdür.

Çeviren: Süreç Analiz

(WP, Morton I. Abramowitzi Eric S. Edelman, Blaise Misztal,The United States needs to tell Turkey to change course, 23 Ocak 2014)

Reklamlar

Etiketlendi:, , ,

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

YÜKSEK STRATEJİ

strateji, istihbarat, güvenlik, politika, jeo-politik, mizah, terör, araştırma, teknoloji

%d blogcu bunu beğendi: